Sayid Cabdullaahi

Dhaqaalaha Vietnam waa kan 44-aad ee ugu weyn adduunka, tan iyo bartamihii 1980-meeyadii, Vietnam waxay samaysay isbeddel weyn oo ka yimid dhaqaale aad u dhexe oo leh taageero dhaqaale oo suuq furan.

Lama yaabin, sidoo kale waa mid ka mid ah kuwa ugu kobaca badan dhaqaalaha adduunka, iyadoo heerka kobaca GDP-ga sanadlaha ah uu u badan yahay inuu yahay qiyaastii 5.1%, taasoo dhaqaalaheeda ka dhigi doonta kan 20-aad ee ugu weyn adduunka marka la gaaro 2050.

Markaan taas dhaho, hadalka ugu hadal heynta badan adduunka ayaa ah in Vietnam ay diyaar u tahay inay noqoto mid ka mid ah xarumaha wax soo saarka ugu waaweyn iyadoo suurtagal ah inay la wareegto Shiinaha iyadoo la raacayo horumarkeeda dhaqaale ee weyn.

Waxaa xusid mudan in Vietnam ay kor u kacayso iyadoo ah xarun wax soo saar oo gobolka ah, inta badan waaxyaha sida dharka iyo kabaha iyo qaybta elektarooniga.

Dhanka kale, tan iyo 80-meeyadii, Shiinaha wuxuu ciyaarayay doorka xarun wax soo saar caalami ah oo leh agabkeeda ceeriin ee aadka u badan, shaqaale iyo awooddiisa warshadeed. Horumarinta warshadaha waxaa la siiyay fiiro gaar ah halkaas oo warshadaha dhismaha mashiinka iyo biraha ay mudnaanta koowaad siiyeen.

Iyadoo xiriirka Washington iyo Beijing uu ku jiro xaalad aad u daran, mustaqbalka silsiladaha sahayda adduunka waa mid aan la saadaalin karin. Xitaa iyadoo fariimaha Aqalka Cad ee aan la saadaalin karin ay sii wadaan inay su'aalo ka keenaan jihada siyaasadda ganacsiga Mareykanka, canshuuraha dagaalka ganacsiga ayaa weli shaqeynaya.

Dhanka kale, natiijada ka soo baxday sharciga amniga qaranka ee Beijing ee la soo jeediyay, kaas oo halis gelinaya madaxbannaanida Hong Kong, ayaa sii halis gelinaysa heshiiska ganacsi ee marxaladda koowaad ee horeba u jilicsanaa ee u dhexeeya labada quwadood ee awoodda badan. Intaa waxaa dheer, kor u kaca kharashka shaqada waxay la macno tahay in Shiinuhu uu raadin doono warshado heer sare ah oo aan shaqo badan qaban.

Qalalaasahan, oo ay weheliso tartanka lagu sugayo sahayda caafimaadka iyo horumarinta tallaalka COVID-19, ayaa kicinaya dib-u-qiimeyn lagu sameeyo silsiladaha sahayda ee waqtiga ku habboon kuwaas oo mudnaanta siinaya hufnaanta wax walba.

Isla mar ahaantaana, maaraynta COVID-19 ee Shiinaha ayaa dhalisay su'aalo badan oo ka dhex jira quwadaha reer galbeedka. Halka, Vietnam ay ka mid tahay waddamada ugu horreeya ee fududeeya tallaabooyinka kala fogaanshaha bulshada isla markaana dib u furay bulshadeeda horraantii Abriil 2020, halkaas oo inta badan waddamada ay hadda bilaabayaan inay la qabsadaan darnaanta iyo faafitaanka COVID-19.

Adduunku wuxuu la yaabay guusha Vietnam intii lagu jiray masiibadan COVID-19.

Rajada Vietnam oo ah xarunta wax soo saarka

Iyada oo laga soo horjeedo xaaladdan caalamiga ah ee soo ifbaxaysa, dhaqaalaha Aasiya ee sii kordhaya - Fiyatnaam - ayaa isu diyaarinaya inuu noqdo awoodda wax soo saarka ee xigta.

Vietnam waxay isu beddeshay inay noqoto tartan xooggan si ay qayb weyn uga qaadato adduunka ka dib COVID-19.

Sida laga soo xigtay Kearney US Reshoring Index, oo isbarbar dhigaysa wax soo saarka wax soo saarka Mareykanka iyo waxyaabaha laga soo dejiyo 14 waddan oo Aasiya ah, ayaa gaaray heerkii ugu sarreeyay sannadkii 2019, taasoo ay ugu wacan tahay hoos u dhac 17% ah oo ku yimid wax soo dejinta Shiinaha.

Rugta Ganacsiga ee Mareykanka ee Koonfurta Shiinaha ayaa sidoo kale ogaatay in 64% shirkadaha Mareykanka ee ku yaal koonfurta dalka ay ka fiirsanayaan inay wax soo saar u raraan meelo kale, sida lagu sheegay warbixin ay soo saartay Medium.

Dhaqaalaha Vietnam ayaa kor u kacay 8% sanadkii 2019, iyadoo ay gacan ka geysatay kororka dhoofinta. Waxaa sidoo kale la filayaa inuu kordho 1.5% sanadkan.

Saadaasha Bangiga Adduunka ee xaaladda ugu xun ee COVID-19 ayaa ah in GDP-ga Vietnam uu hoos ugu dhici doono 1.5% sanadkan, taasoo ka wanaagsan inta badan deriskeeda Koonfurta Aasiya.

Intaa waxaa dheer, iyadoo isku darka shaqo adag, summeynta waddanka, iyo abuurista xaalado maalgashi oo wanaagsan, Fiyatnaam waxay soo jiidatay shirkado/maalgashi shisheeye, iyadoo siisay soosaarayaasha fursad ay ku galaan aagga ganacsiga xorta ah ee ASEAN iyo heshiisyo ganacsi oo la doorbido waddamada Aasiya oo dhan iyo Midowga Yurub, iyo sidoo kale Mareykanka.

Intaa waxaa dheer, muddooyinkii ugu dambeeyay dalku wuxuu xoojiyay soo saarista qalabka caafimaadka wuxuuna deeqo la xiriira u fidiyay waddamada uu saameeyay COVID-19, iyo sidoo kale Mareykanka, Ruushka, Spain, Talyaaniga, Faransiiska, Jarmalka, iyo Boqortooyada Ingiriiska.

Horumar kale oo muhiim ah ayaa ah suurtagalnimada in wax soo saar badan oo shirkado Mareykan ah ay ka guuraan Shiinaha una guuraan Vietnam. Qaybta Vietnam ee dharka laga soo dejiyo Mareykanka ayaa faa'iido heshay iyadoo qaybta Shiinaha ee suuqa ay hoos u dhacayso - waddanku xitaa wuxuu ka sarreeyay Shiinaha wuxuuna galay kaalinta ugu sarreysa ee alaab-qeybiyaha dharka ee Mareykanka bilaha Maarso iyo Abriil sanadkan.

Xogta ganacsiga badeecadaha Mareykanka ee 2019 waxay ka tarjumaysaa xaaladdan, dhoofinta guud ee Vietnam ee Mareykanka ayaa kor u kacday 35%, ama $17.5 bilyan.

Labaatankii sano ee la soo dhaafay, waddanku wuxuu si weyn isu beddelayay si uu u daboolo warshado kala duwan. Vietnam waxay ka wareegaysay dhaqaalaheeda beeraha oo inta badan ahaa si ay u horumariso dhaqaale ku salaysan suuq iyo mid diiradda saaraya warshadaha.

Bottleneck waa in laga adkaadaa

Laakiin waxaa jira caqabado badan oo la xallin karo haddii dalku uu doonayo inuu la safto Shiinaha.

Tusaale ahaan, dabeecadda Vietnam ee warshadaha wax soo saarka ee ku salaysan shaqada oo raqiis ah ayaa khatar ku ah - haddii waddanku uusan kor ugu kicin silsiladda qiimaha, waddamada kale ee gobolka sida Bangladesh, Thailand ama Cambodia ayaa sidoo kale bixiya shaqaale jaban.

Intaa waxaa dheer, iyadoo dadaallada ugu badan ee dawladdu ay ku bixinayso inay maalgashi badan ku sameyso wax soo saarka tiknoolajiyada sare iyo kaabayaasha dhaqaalaha si ay ula jaanqaadaan silsiladda sahayda adduunka, shirkad caalami ah oo xaddidan (MNCs) oo keliya ayaa leh hawlo cilmi baaris iyo horumarin xaddidan (R&D) oo ka jira Vietnam.

Faafidda COVID-19 ayaa sidoo kale shaaca ka qaaday in Vietnam ay si weyn ugu tiirsan tahay soo dejinta agabka ceeriin ah oo ay kaliya ka ciyaarto doorka soo saarista iyo isu-geynta alaabada loo dhoofiyo. Iyadoo aan lahayn warshado taageero oo dib u dhac ah, waxay noqon doontaa riyo rajo leh in la daboolo baaxadda wax soo saarka sida Shiinaha.

Marka laga reebo kuwan, caqabadaha kale waxaa ka mid ah baaxadda shaqada, helitaanka shaqaalaha xirfadlayaasha ah, awoodda ay u leeyihiin inay si lama filaan ah u maareeyaan baahida wax soo saarka, iyo waxyaabo kaloo badan.

Goob kale oo muhiim ah waa ganacsiyada yaryar, kuwa yaryar iyo kuwa dhexe ee Vietnam (MSMEs) - oo ka kooban 93.7% guud ahaan ganacsiga - waxay ku kooban yihiin suuqyo aad u yar mana awoodaan inay hawlahooda ku ballaariyaan dhagaystayaal ballaaran. Ka dhigista meel halis ah oo lagu nasto waqtiyada dhibaatada, sida masiibada COVID-19.

Sidaa darteed, waa muhiim in ganacsiyadu ay qaadaan tallaabo dib u dhac ah oo ay dib uga fiirsadaan istaraatiijiyadooda dib-u-habaynta - maadaama waddanku uu wali haysto maylal badan oo uu kula jaanqaadi karo xawaaraha Shiinaha, ma ugu dambayntii macquul ma noqon doontaa in la isticmaalo istaraatiijiyadda 'Shiinaha-iyo-halka'?